Beeldje De Pionier
Het beeld De Pionier werd hier geplaatst in 1973 en is ontworpen door kunstenares Marian Gobius. Het stelt voor een man achter een kruiwagen gevuld met groenten en is bedoeld als eerbetoon aan de vele Rijnsburgers die er tijdens de laatste decennia van de 19de eeuw op uittrokken om hun zelf verbouwde producten aan de man te brengen. In die tijd beleefde Rijnsburg een langdurige periode van armoede.
Links: het beeld van Marian Gobius uit 1973
Rechts: een vergelijkbaar tafereel uit het begin van de vorig eeuw; op de foto gaat het om een Rijnsburgse tuinder die in betere tijden zijn bloemen naar de veiling brengt.
Geschiedenis – Tot aan het midden van de 19e eeuw was Rijnsburg een welvarend landbouwdorp met als belangrijke producten aardappelen, bloemkool, witte en rode kool. Voor het werk op het land werd intensief gebruik gemaakt van dagloners. Zolang er werk was konden deze mensen en hun gezinnen goed rondkomen van hun dagloon. Maar onder andere als gevolg van toenemende concurrentie vanuit het Westland door de introductie van glastuinbouw, kromp in Rijnsburg de groentehandel en was er steeds minder behoefte aan losse werkkrachten. Het resultaat was armoede, verergerd door meerdere uitbraken van tyfus en cholera als gevolg van slechte huisvesting en hygiëne.
Om hun schamele inkomen aan te vullen, trokken de werkloze dagloners met hun kruiwagens met koopwaar langs de huizen in nabijgelegen plaatsen zoals Oegstgeest en Leiden. Dit verlichtte enigszins de armoede in die tijd en hielp mede Rijnsburg door het economisch dal.
Een uitgebreider verhaal over het wel en wee in de land- en tuinbouw in Rijnsburg is te vinden in het boekje ‘Zó was Rijnsburg’ (door Daan Hogewoning sr. en Simon Leenheer; 2005), in te zien in Museum Oud Rijnsburg.