Historisch Rijnsburg

Het museum werd in 1979 officieel geopend door Mr. Maarten Vrolijk, toenmalig Commissaris van de Koningin van Zuid-Holland. Het wordt beheerd door de vereniging Genootschap Oud Rijnsburg.  Het bestuur van het genootschap ziet het als haar taak om de geschiedenis van het dorp Rijnsburg vast te leggen, te bewaren en levend te houden. Dit doet het door het museum te beheren, door rondleidingen en exposities te organiseren, vondsten te bewaren en door het uitgeven van boeken en brochures.

De vaste expositie op de benedenverdieping vertelt over de geschiedenis van het dorp Rijnsburg in de Middeleeuwen. In de vitrines zijn objecten te zien die gevonden zijn bij opgravingen op het terrein waar de oude abdij heeft gestaan.  Een aparte vitrine is gewijd aan de Orde van St. Jacob. Deze orde werd in 1279 opgericht door Floris V Graaf van Holland. Zowel aan de Orde als aan Graaf Floris V zijn aparte QR-codeverhalen gewijd. Zie hieronder voor details over de Orde van Sint Jacob. Lees het verhaal over Floris V op Tegel 2, laatste uitlklapvenster.

Ook zijn op de begane grond op een groot flatscreen animaties te zien van de oude abdij, inclusief een tekenfilm over het leven op de abdij. Op een aantal interactieve beeldschermen zijn presentaties te bekijken over enkele historisch onderwerpen met betrekking tot de geschiedenis van Rijnsburg, zoals onder andere de Middeleeuwse abdij, de Collegianten, Spinoza en de ontstaansgeschiedenis van het dorp Rijnsburg.

Op de eerste etage is ruimte voor wisselende exposities. De zaal aan de voorkant is opgezet als een 19^e-eeuwse bestuurskamer, ingericht met meubilair uit het oude gemeentehuis.

Ook herbergt het Museum een historische bibliotheek, waarin met name boeken en documenten met betrekking tot de abdij en het Hollandse Gravenhuis te vinden zijn.

——-Einde Museum Oud Rijnsburg——-

Sinds 1996 bevindt zich in het Museum van het Genootschap Oud Rijnsburg een vitrine met memorabilia die betrekking hebben op de ‘Orde van Sint Jacob in Holland’ en op zijn stichter Floris V, Graaf van Holland.

De orde werd in 1290 door Floris V ingesteld met het tot ridder slaan van twaalf edelen in de Ridderzaal in Den Haag. Een afbeelding hiervan is te zien op de openingspagina van de website van de Orde van Sint Jacob.

Zoals aan de meeste ridderorden uit die tijd werd ook aan deze nieuwe orde de naam van een schutspatroon verbonden. In dit geval die van Sint Jacob, apostel van Jezus en een vechter voor het christelijke geloof.

Floris V was de eerste grootmeester. De oprichting van de orde diende in eerste instantie waarschijnlijk een politiek doel: het smeden van een bondgenootschap in zijn strijd tegen de hogere adel voor een meer rechtvaardige positie van met name de boerenstand (zie ook het verhaal over Floris V op Tegel nr. 2).

De orde bleef ook na de moord op Floris V in 1296 bestaan en in 1304 sloeg de nieuwe grootmeester, Jan van Henegouwen, nog eens 48 lieden tot ridder.
Na de middeleeuwen verdwenen veel ridderorden, maar de orde van Sint Jacob hield stand, zij het op de achtergrond als een orde waar vooral katholieke geestelijken lid van waren.

In de eerste dagen van het Koninkrijk der Nederlanden zag het er even naar uit dat de orde weer aan een vorstenhuis verbonden zou worden. Koning Willem I koos in 1814 echter voor de Willemsorde en later ook de Orde van de Nederlandse Leeuw om personen van verdienste te onderscheiden.

De orde van Sint Jacob bestaat nog steeds en wijdt zich momenteel voornamelijk aan charitatieve taken, naast de geschiedschrijving van de orde en het beheer van het historische archief.

De orde is soeverein, wat inhoudt dat iedereen na voordracht en beoordeling door de grootmeester lid kan worden. Twee inwoners van Rijnsburg zijn ridder in deze orde en zijn verantwoordelijk voor het in stand houden van de historische herinnering middels het onderhouden van de vitrine in het museum. Hierin zijn o.a. te zien de draagtekens van de grootmeester, kanselier en commandeur en een munt geslagen in opdracht van Floris V.

Om uiting te geven aan de verbondenheid van Rijnsburg met het Hollandse gravenhuis en met name met Graaf Floris V, staat er een standbeeld ter zijner ere op het plein voor de Grote Kerk en is er deze permanente expositie over ‘zijn’ orde ingericht in dit museum, beide op een steenworp afstand van zijn laatste rustplaats in
het Mausoleum.

Zie voor meer details de officiële website van de orde en op Wikipedia:  ‘de Orde van Sint Jacob in Holland’